Natjecanje izme\u0111u sudionika na tr\u017ei\u0161tu je jedan od temelja zdravog tr\u017ei\u0161ta. Natjecatelji na tr\u017ei\u0161tu se bore za \u0161to ve\u0107i tr\u017ei\u0161ni udio. Normalno natjecanje podrazumijeva slu\u0161anje korisnika na tr\u017ei\u0161tu \u0161to naj\u010de\u0161\u0107e zna\u010di: izbaci bolji proizvod od ostalih sudionika koji ima \u0161to vi\u0161e stvari koje korisnici \u017eele i optimiziraj cijenu za najve\u0107u mogu\u0107u zaradu. Ima tu i puno prljave igre, naravno, sve je to ve\u0107 vi\u0111eno.<\/p>\n\n\n\n
Najve\u0107a razlika u kriptu je \u0161to su korisnik i natjecatelj na tr\u017ei\u0161tu postali skoro pa ista osoba. Po prvi put da bi korisnik bio korisnik mora postati investitor – da bih koristio neki blockchain<\/em>, moram imati coin<\/em> tog blockchaina<\/em>. Naravno da projektni tim nekog projekti i investitori u taj isti projekt nisu jednaki u smislu natjecatelja na tr\u017ei\u0161tu, ali kripto investitori \u010desto povezuju svoju investiciju sa svojim emocijama.<\/p>\n\n\n\n Ukratko, u normalnom svijetu su korisnik, investitor i osniva\u010d tri razli\u010dite osobe, dok su u kriptu investitor i osniva\u010d ista osoba. Projekti koji se trude biti \u0161to decentraliziraniji promoviraju ideju da investitori imaju glasa\u010dku i odlu\u010duju\u0107u mo\u0107 pa onda ta osoba poprima i odlike osniva\u010da.<\/p>\n\n\n\n Sve to vodi do jake pristranosti kripto investitora, emotivne povezanosti s odabranim projektom i odbojnosti prema ostalim projektima. Ova pojava je najizra\u017eenija me\u0111u L1 lancima i njihovim pobornicima. Nastaju stotine negativnih narativa o drugim projektima koji su \u010desto temeljeni na polu-istinama, glasinama i sli\u010dno. Jer ako ve\u0107 ne mo\u017ee\u0161 napraviti ve\u0107u ku\u0107u od susjedove, bar susjedu mo\u017ee\u0161 sru\u0161iti kat.<\/p>\n\n\n\n U tim raspravama se pojavljuju argumenti bazirani na nekim on-chain<\/em> metrikama – stvarnim sirovim podacima koji idu u korist ili na \u0161tetu nekog projekta. Te metrike su izvor istine i na njih se mo\u017eemo osloniti u objektivnom zaklju\u010divanju\u2026 Jel tako? Paaaa\u2026 Ljudska priroda nala\u017ee da \u0107emo se pona\u0161ati u vlastitom najboljem interesu. U mom interesu je svakako da cijena coina<\/em> mog chaina raste. Stoga ako znam da je jedna od mjera kvalitete coina<\/em>, recimo, volumen trgovine tog coina <\/em>– i ako pretpostavimo da sam ja relativno rano u\u0161ao u projekt i da posjedujem velike koli\u010dine tog coina<\/em>, mogao bih relativno lako kupovati i prodavati taj coin <\/em>samom sebi i na taj na\u010din stvarati \u201cla\u017eni\u201d volumen. Stavio sam \u201cla\u017eni\u201d u zagrade jer, tehni\u010dki gledano, taj volumen nije la\u017ean – coini <\/em>su stvarno oti\u0161li s jednog walleta <\/em>na drugi, kao i protuvrijednost u stablecoinu <\/em>(naj\u010de\u0161\u0107e).<\/p>\n\n\n\n Praksa koju sam opisao je jedan oblik wash tradinga<\/em><\/a>, poznate prakse u tradicionalnim financijama. Mo\u017eemo puno pri\u010dati o moralnoj i zakonskoj ispravnosti wash tradinga<\/em>, ali to ovdje nije poanta. Poanta je da je te\u0161ko vjerovati kripto metrikama jer skoro svaku je relativno lako zavarati.<\/p>\n\n\n\n Jedna od glavnih metrika oko koje kripto ulaga\u010di vole raspravljati je decentralizacija. Zanimljivo je da nemamo jasnu definiciju \u0161to je to to\u010dno decentralizacija. Imamo poku\u0161aje mjerenja kao \u0161to su Nakamoto koeficijent<\/a> ili Gini koeficijent<\/a>, ali svi poku\u0161aji se bave samo jednim aspektom – Nakamoto koeficijent mjeri koliko je nezavisnih entiteta potrebno za ugasiti blockchain dok Gini koeficijent mjeri koliko je distribuirano vlasni\u0161tvo kriptovaluta. Jo\u0161 se \u010desto uzimaju u obzir geografska rasprostranjenost proizvo\u0111a\u010da blokova ili distribuiranost nodeova<\/em> me\u0111u cloud<\/em> providerima<\/em> i sli\u010dno. Ako objektivno pogledamo, po bilo kojem od ovih mjerila, nijedan projekt nije savr\u0161en. Ali to ve\u0107ini nije ni bitno, bitno je samo da je ba\u0161 njihov projekt najdecentraliziraniji – po jednom mjerilu koje je, eto sretnog slu\u010daja, najbitnije. Za neke projekte je to TVL, broj dnevnih transakcija, broj novih walleta<\/em>, broj novih GitHub commitova<\/em>, broj novih developera <\/em>i tako u beskraj. Ako \u017eelite zapo\u010deti novi projekt, mo\u017eda bi vam bilo pametno na\u0107i neku metriku u kojoj \u0107e va\u0161 projekt biti najbolji i samo svima pokazati da je ustvari ta metrika najbitnija.<\/p>\n\n\n\n Jako dugo sam mislio da je tehnologija najbitnija i da \u0107e najbolja tehnologija biti prihva\u0107ena jer je – najbolja. Ne samo da sam shvatio da to nije istina i da ne pobje\u0111uje uvijek najbolja tehnologija, ve\u0107 sam i shvatio da situacija nije ba\u0161 tako jednostavna. Razne tehnologije imaju rali\u010dite primjene, a tek trebamo vidjeti ozbiljnu stvarnu primjenu blockchaina ili kriptovaluta me\u0111u \u0161irim masama. \u010cinjenica je da niti jedan projekt ne mo\u017ee bez tehnologa i da \u0107e tehnolozi jo\u0161 dugo voditi smjer razvoja i tako otvarati prilike za zaradu, ali obi\u010dnom korisniku nije bitno da li koristi, naprimjer, optimistic<\/em> ili ZK rollup<\/em>, bitno mu je samo da zaradi novac (ponavljam, u kriptu su korisnik i investitor isto). Izabrat \u0107e rollup <\/em>tehnologiju koja ima bolji narativ i kupiti taj token. Ako ima sre\u0107e, prodat \u0107e coin <\/em>u dobitku, ako nema, izgubit \u0107e novac jer narativi do\u0111u i pro\u0111u. Shvatio sam da sam puno puta bio \u017ertva raznih narativa stvorenih za dizanje cijene nekog tokena i da sam \u010desto bio naivniji nego \u0161to bih volio priznati – i vjerojatno sam jo\u0161 uvijek.\u00a0<\/p>\n\n\n\n A ti?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Natjecanje izme\u0111u sudionika na tr\u017ei\u0161tu je jedan od temelja zdravog tr\u017ei\u0161ta. Natjecatelji na tr\u017ei\u0161tu se bore za \u0161to ve\u0107i tr\u017ei\u0161ni […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5902,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[86,604,130],"class_list":["post-5901","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editorial","tag-blockchain","tag-chain","tag-crypto"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sputnet.com.ng\/dnevnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5901","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sputnet.com.ng\/dnevnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sputnet.com.ng\/dnevnik\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sputnet.com.ng\/dnevnik\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sputnet.com.ng\/dnevnik\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5901"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sputnet.com.ng\/dnevnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5901\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sputnet.com.ng\/dnevnik\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sputnet.com.ng\/dnevnik\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sputnet.com.ng\/dnevnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sputnet.com.ng\/dnevnik\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Metrike<\/h2>\n\n\n\n
Tehnologija vs. zarada<\/h2>\n\n\n\n